Retorn  




COLLÒQUI LITERARI INTERNACIONAU
« LEIS ESCRIVANS MARSELHÉS »

MARSELHA, DAU 2 AU 4 DE MAI DE 2000


Aquest collòqui internacionau foguèt organizat per « Mesclum », ambé la collaboracion de l’IEO – Seccion Frederic Mistral (Bocas de Ròse), lo CREO – Provença e l’Ostau dau País Marselhés. La direccion scientifica n’en foguèt assegurada per Dòna Nicola Nivelle, de l’UMR 5475, CNRS de Montpelhier e membre actiu de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans (AIEO). Se tenguèt au Centre St-Carles, Universitat de Provença a Marselha, dau 2 au 4 de mai de 2000.
Dins l’encastre mai qu’estrechonet de tres jorns de comunicacions, se pòt pas pretendre a tornar far una istòria de la literatura francesa. Mai aquela presentacion de quauqueis escrivans de l’espaci francés, qu’aguesson escrich en francès o pas, pòu ajudar dins una cèrta mesura a aprefondir la conoissença d’una literatura aürosament dubèrta a d’influéncias multiplas, maugrat que fins ara aquò siá pas estat vertadierament explicitat…



RESUMIT DEI COMUNICACIONS
Classadas per tèmas




TÈMA 1 : Au temps de la cultura transmesa per la Glèisa
TÈMA 2 : Vèrs lo monde modèrne
TÈMA 3 : Lo temps de l´industrialisacion
TÈMA 4 : Sègle XXen
TÈMA 5 : Jornalistas
TÈMA 6 : Aspèctes de Marselha




TÈMA 1
Au temps de la cultura transmesa per la Gleisa


  • Amanda Biòt : Claudius Marius Victor, dit Victorinus
    Nos demòran dos tèxtes de Victorinus, ensenhaire dins la dependéncia dau poderós monestier Sant-Victor de Marselha au segle Ven. Un comentari dei premiers libres de la Genèsi e una letra, dins un latin poetic influenciat de modèls antics (p. 5).
  • Amanda Biòt : A prepaus dau trobador Folquet de Marselha, l’aventura d’un genre, l’auba
    L’auba es un genre literari trobadoresc. L’agachaire deu sonar leis aimadors a l’auba avans la venguda dau gelós, lo marit. Lo segle XIXen creèt mai d’aubas trufandieras.
    Anexa a l’article : A prepaus d’auba... Carles Camprós (1908-1994) e la nuech, pichòt estudi literàri (p. 10).
  • Paul Amargier : Un abat de Sant-Victor, discípol de Petrarca : Pèire Flamenc (1405-1424)
    Au temps dei papas d’Avinhon. L’òbra de Pèire Flamenc èra fins ara desconeissuda. Es aquí repertoriada e situada dins son epòca. Pèire Flamenc es una mena d’iniciator de l’Umanisme renaissent (p.15).
Retorn Tèmas  



TÈMA 2
Vèrs lo monde modèrne


  • Odette Cagnasso : L’Abat Barthélémy
    Le Voyage du jeune Anacharsis en Grèce, es l’ocasion per Barthélémy, que se documentèt ambé seriós, en òme de sciéncia, de pintar la Grècia antica, sei mors, fèstas, religion, govèrns, de retraire d’eveniments, de donar son vejaire (p.18).
  • Hélène Echinard : Julie Pellizzone (1768-1837), Memòria d’una Marselhesa
    Julie Pellizzone, borgesa monarquista, « nos fa conéisser ambé chale lo dardalh de la vida de l’esperit a Marselha » (p. 25).
Retorn Tèmas  



TÈMA 3
Lo temps de l'industrialisacion


  • Glaudi Barsotti : Victor Gelu, lo pòrta-paraula dau pòple marselhés
    Lo cançonier Gelu da la paraula au pòple, sensa cercar de donar de leiçons, de donar de solucions, fa un constat de la misèria e de l’explotacion au segle XIXen (p. 35).
  • Glaudi Barsotti : Felip Mabilly, escrivan engatjat
    Comunard a París coma a Marselha, l’arquivista Mabilly es lo poèta dau paurum, son òbra es una denonciacion absoluda de l’explotacion (p. 37).
  • Paul Nougier : Valèri Bernard, poèta sociau (1860-1936), « La Pauriho »
    P. Nougier descriu lo poèma que premier denóncia la misèria dau proletariat, puei dei paures, tau l’estraçaire, enfin dei marginaus.
    « De títols causits per Edmond Rostand per sei poèmas se tòrnan de còps trobar en cò de Valèri Bernard » son contemporanèu (p. 45).
Retorn Tèmas  



TÈMA 4
Sègle XXen


  • Amanda Biòt : Masquetas e utopia, de quauqueis òbras de quauqueis escrivans marselhés, de Victor Gelu a André Roussin
    L’Occitània es país pantaiat, l’utopia pasmens serà pus sovent amorosa que politica. En mai d’una parentat d’inspiracion entre escrivans occitans, aquí marselhés, trobam la nafradura d’òmes que son identitat fonsa es obligatoriament mespresada per son identitat oficiala (p. 57).
  • René Rougerie : Figuras de Saint-Pol-Roux
    « Saint-Pol-Roux escriurà a André Suarès : « Siam lei dos poètas dau soleu » ». Escriu que « L’òme es sota la masqueta » (p. 66).
  • Robert Parienté : André Suarès e la Mediterranèa
    « Sa votz veniá de tròp aut per trobar un resson dins lo palun dei letras. » « Trobèt pas son Eldorado. » (p. 82).
  • Francisca Mancebo : Jòrgi Reboul : Premiers itineraris en poesia
    Un estudi literari, lingüistic dei premiers recuelhs poetics de J. Reboul, qu’« Avèm l’impression que sei començaments dins l’escritura son essenciaus a la comprenença de l’univers poetic qu’estructurèt tot dau lòng de son òbra » (p. 90).
  • Jean-Xavier Ridon : Antonín Artaud e la cultura deis Indians Tarahumaras
    « Çò que me prepausi d’analisar, es lo biais de rapòrt que lo poèta establís amb aquela exterioritat » e de citar : « Lo tèma dau viatge rejonh alora aqueu de l’identitat » (p. 110).
  • Pierre Grau : Pèire Rouquette, òme de letras divulgator de la cultura catalana a Marselha
    « Es subretot un periodista abondós, en francés e en òc (...) desvelopant lei dos tèmas de la cultura provençala e occitana, e aqueu de la cultura catalana, que recampa dins la transcendéncia d’un Umanisme mediterranèu » (p. 122).
  • Amanda Biòt : Escriguèron ambé la mar
    Toi dos foguèron marins, Georges Blond e Edouard Peisson. « Fa bòn córrer lo monde », escriu Peisson, mai l’emocion dau torista es paura que, ditz Blond, « …çò que manca es essenciau. Es tot bèu just l’inseguretat » (p. 129).
  • Jeannine Baude : Louis Brauquier, Gabriel Audisio, una amistat exemplària
    « … leis escrichs, lei viatges, leis exilis, leis amors que n’en convèrsan regularament leis dos autors dessenhan un retrach dei pus pivelants de nòstra vila, ambé son orizont estendut a Mediterranèa, a la Grècia antica, ai terras luenchencas » (p. 140).
  • Joan-Glaudi Latil : Lo roman policier marselhés a l’ora d’uei
    Escrichs en occitan o en francés, lei romans policiers marselhés dison : « Òc, avèm de problèmas, òc la misèria es un andicap seriós, mai l’impossibilitat de jogar son ròtle de ciutadan l’es tanben, e aquò es un mau importat. ». E lo mesprés de la lenga occitana a de consequéncias sus la qualitat de l’escritura francesa (p. 148).
  • Maria Angeles Cipres : Lectura dei poèmas de Pierre Garnier : Marseille, un reportatge (1993)
    « Pierre Garnier es un poèta dau Nòrd, considerat coma l’iniciator de l’espacialisme en França ». « Lo centre dau recuelh es lo mot Marselha. Coma dins tot païsatge urban o de campèstre, lo poèta sotalinha sa dobla dimension orizontala e verticala » (p. 166).
Retorn Tèmas  



TÈMA 5
Jornalistas


  • Maxime Albisson : Antoine Perrin, un Aptesian de Marselha (1815-1894)
    Publica dins Le Mercure Aptésien, poèmas e efemeridas. « …l’òbra dobla d’Antòni Perrin ven comolar un pauc un vuege dins leis estudi bibliografics regionaus, aqueu de la relacion entre la produccion literària, aquí provençala, e l’estudi de l’istòria locala… » (p. 188).
  • Cristian Laus : Lou Bouil-Abaïsso e la venguda dau camin de fèrre a Marselha (1841-1842)
    Josèp Desanat, cançonier politic, dedica son premier recuelh a Béranger. Serà lo director d’un jornau en vers. Presenta ai lectors « lei progrès de la sciéncia que, per la magia de la vapor, demenís lei distàncias, contracta lo temps e mete tota la terra ai pòrtas de Marselha » (p. 198).
  • Amanda Biòt : Doas feministas marselhesas au sègle XIXen, Armande Bessières e Olympe Audouard
    Armande Bessières créa en 1871 un jornau feminista mai se desmarca dei comunardas. Per aquelei doas rasons bessai la premsa machista ne parla pas, mentre que son leis insultas qu’atraguèron mon atencion cap a Olympe Audouard, pas revolucionària nimai pasmens (p. 214).
  • Amanda Biòt : Dos jornalistas marselhés : Josèp Méry e Oraci Bertín
    Oraci Bertín, contrariament a Josèp Méry, demorèt a Marselha. Esperituau, Bertín pasmens aviá pas lo biais d’un grand escrivan. Méry, bessai, s’aviá escrich dins sa lenga mairala... Qu’èra l’inventor perpetuau (p. 219).
  • Amanda Biòt : Lo naturisme dins la premsa marselhesa dei sègles XIXen e XXen
    Se lo biais de ne parlar càmbia ambé leis epòcas, segon que lei gents son ben o mau dins sa pèu, d’articles dison, se faliá, que lo naturisme es... naturau a Marselha (p. 228).
  • Oscar Carchidi : La premsa italiana a Marselha au sègle XIXen
    La premsa italiana a Marselha foguèt una premsa politica, son istòria es aquela de l’imigracion tant economica que politica. De jornaus anarquistas de lenga francesa aguèron de paginas italianas (p. 234).
  • Sixte Ugolini : L’Annu Corsu, revista dei letras e deis arts
    « Lei promotors de la revista avián per tòca principala la defensa e la promocion de la lenga e de la cultura còrsas » (p. 239).
Retorn Tèmas  



TÈMA 6
Aspèctes de Marselha


  • Juana Castaño Ruiz : L’image de Marselha dins lei tèxtes non literaris : Lo cas dei guidas de viatges
    « Tresmudacion dempuei d’originas luenchencas. Crusòl de culturas pendant de temps. Mantunei fàcias menan mantun images » (p. 244).
  • Roger Cornu : Viatge en Francitània dins l’entre-doas guèrras
    Parlant d’Occitania e d’imigracion, Roger Cornu escriu : « Est ensems d’elements, de còps despariats, fondat sus una oposicion comuna a la dominacion, sus d’elements comuns de cultura mediterranèa, e sus la quista d’una identitat que seriá pas francesa nimai occitana e ligariá leis òmes per delà sei diferéncias, fondarà lo reiaume de Francitània, reiaume sensa territòri » (p. 272).
  • Felip Martel : Massiliague de Marselha, de Paul d’Ivoi, o : Un Marselhés ne pòt escondre un autre
    « Çò que sauva donc est estrani Marselhés (…), es que d’Ivoi a dins son tèxte sa pròpria tèsta de Turc ». L’image dau Meridionau se melhora « a dicha que d’autrei populacions, vengudas de mai luenh encara, impausan ai Francés ordinaris la vision d’una diferéncia encara pus estranha » (p. 286).
  • Glaudi Barsotti : Lo music-hall marselhés d’expression occitana
    « Lei luecs d’espectacles èran nombrós. » Nombrós tanben lei cançoniers. Cançons de cabanon, cançon politica, galejada... « La cançon occitana que se pòu considerar per tradicionala dins lo sens qu’es anteriora ai fòrmas nòvas que s’alargan après la segonda guèrra mondiala, s’es esperlongada quasi fins a uei » (p. 298).
  • Trevor Jones : Pònts transbordaires
    « Es en presentant la trilogia a de grops d’estudiants qu’aprenguèri que Marselha aviá autre còp un pònt transbordaire » (p. 304).
Retorn Tèmas  



Naut de pagina